Άρθρο για τη Συνταγματική Αναθεώρηση 23/6/26

Θέλω να ευχαριστήσω θερμά τον Πρωθυπουργό, κ. Κυριάκο Μητσοτάκη, για την εμπιστοσύνη που μου έδειξε με τη συμμετοχή μου στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος.

Η συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση δεν είναι μια ακαδημαϊκή ή νομική διαδικασία αποκομμένη από την κοινωνία. Αντίθετα, αποτελεί μια κορυφαία πολιτική ευκαιρία να προσαρμόσουμε το ανώτατο θεσμικό μας πλαίσιο στις ανάγκες των πολιτών και στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας.

Ως μέλος της εν λόγω επιτροπής θεωρώ ότι οι προτεινόμενες αλλαγές στα άρθρα 21 και 24 αγγίζουν δύο ζητήματα που απασχολούν έντονα την ελληνική κοινωνία: την προσιτή στέγη και την προστασία του περιβάλλοντος απέναντι στις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.

Η πρόταση για το άρθρο 21 εισάγει για πρώτη φορά τη συνταγματική μέριμνα για την προσιτή στέγη. Πρόκειται για μια σημαντική τομή, καθώς το στεγαστικό ζήτημα αποτελεί σήμερα μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι νέοι άνθρωποι. Πολλοί εργάζονται, προσπαθούν να δημιουργήσουν οικογένεια και να σχεδιάσουν το μέλλον τους, αλλά βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα συνεχώς αυξανόμενο κόστος στέγασης.

Η πολιτεία οφείλει να αναγνωρίσει και συνταγματικά ότι η πρόσβαση σε αξιοπρεπή κατοικία δεν είναι μια δευτερεύουσα παράμετρος της κοινωνικής πολιτικής. Είναι προϋπόθεση κοινωνικής συνοχής, δημογραφικής ενίσχυσης και αναπτυξιακής προοπτικής.

Το ζήτημα αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία στην ελληνική περιφέρεια. Στην Καρδίτσα και σε πολλές περιοχές της χώρας μας βλέπουμε καθημερινά τις συνέπειες της δημογραφικής συρρίκνωσης και της φυγής νέων ανθρώπων προς τα μεγάλα αστικά κέντρα ή το εξωτερικό. Αν θέλουμε να κρατήσουμε ζωντανές τις τοπικές κοινωνίες, πρέπει να διαμορφώσουμε συνθήκες που θα επιτρέπουν στους νέους να παραμείνουν και να δημιουργήσουν στον τόπο τους.

Ιδιαίτερα σημαντική θεωρώ και την εισαγωγή της αρχής της διαγενεακής δικαιοσύνης. Η πολιτική δεν αφορά μόνο το παρόν. Κάθε απόφαση που λαμβάνουμε σήμερα επηρεάζει τις δυνατότητες και τις ευκαιρίες των επόμενων γενεών. Οφείλουμε να σχεδιάζουμε πολιτικές που δεν μεταθέτουν προβλήματα και βάρη στα παιδιά μας, αλλά δημιουργούν προϋποθέσεις προόδου και ευημερίας για όλους.

Εξίσου κρίσιμες είναι οι παρεμβάσεις που προτείνονται στο άρθρο 24 για την προστασία του περιβάλλοντος. Η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον μια θεωρητική συζήτηση για το μέλλον. Είναι μια πραγματικότητα που βιώνουμε ήδη με ένταση.

Η Θεσσαλία γνώρισε με τον πιο οδυνηρό τρόπο τις συνέπειες αυτής της νέας πραγματικότητας. Οι καταστροφικές πλημμύρες που έπληξαν την περιοχή μας άφησαν πίσω τους τεράστιες ζημιές σε υποδομές, περιουσίες, καλλιέργειες και παραγωγικές δραστηριότητες. Οι εικόνες αυτές μας υπενθυμίζουν ότι η πολιτεία οφείλει να θωρακιστεί θεσμικά απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης.

Γι’ αυτό θεωρώ ιδιαίτερα σημαντική τη συνταγματική αναφορά στην υποχρέωση λήψης μέτρων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, καθώς και την ειδική μέριμνα για την αποτελεσματική διαχείριση των υδάτινων πόρων. Για τη Θεσσαλία, το νερό αποτελεί στρατηγικό αγαθό που συνδέεται άμεσα με την αγροτική παραγωγή, την ανάπτυξη και την ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών.

Ταυτόχρονα, η ενίσχυση του ρόλου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η καθιέρωση της αρχής του περιβαλλοντικού ισοζυγίου αποτυπώνουν μια σύγχρονη αντίληψη ανάπτυξης, όπου η οικονομική πρόοδος και η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος δεν λειτουργούν ανταγωνιστικά αλλά συμπληρωματικά.

Οι προτάσεις για τα άρθρα 21 και 24 έχουν έναν κοινό παρονομαστή: τη μέριμνα για το μέλλον. Απαντούν στις ανάγκες των νέων ανθρώπων για στέγη και προοπτική, ενισχύουν την κοινωνική συνοχή και θωρακίζουν τη χώρα απέναντι στις περιβαλλοντικές προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών.

Η συνταγματική αναθεώρηση έχει πραγματική αξία όταν δεν περιορίζεται σε θεσμικές βελτιώσεις, αλλά δίνει απαντήσεις στα προβλήματα της καθημερινότητας. Με αυτή τη λογική οφείλουμε να προχωρήσουμε, δημιουργώντας ισχυρότερες εγγυήσεις για μια Ελλάδα πιο δίκαιη, πιο ανθεκτική και πιο αισιόδοξη για τις επόμενες γενιές.